IALA (International Association of Marine Aids to Navigation and Lighthouse Authorities, obecnie znana jako IALA – An International Association) jest organizacją pozarządową skupiającą administracje hydrograficzne i służby oznakowania nawigacyjnego z całego świata. Centralą jest Saint-Germain-en-Laye pod Paryżem. IALA opublikowała zunifikowany system oznakowania nawigacyjnego, który wszedł w życie w różnych częściach świata w latach 1980–1984.
Podział na regiony — A i B
Świat podzielony jest na dwa regiony IALA różniące się kolorem oznakowań bocznych:
| Region | Zasięg geograficzny | Lewa burta (port) | Prawa burta (starboard) |
|---|---|---|---|
| Region A | Europa, Afryka, Azja, Australia i Oceania | Czerwona | Zielona |
| Region B | Ameryki, Japonia, Korea, Filipiny | Zielona | Czerwona |
Polska, jako kraj nadbałtycki, stosuje Region A. Oznacza to, że wchodząc do portu lub idąc z prądem głównym (w kierunku zgodnym z ogólnym kierunkiem pływu lub od morza ku lądowi), czerwona bojka jest po lewej burcie jachtu, a zielona po prawej.
Pięć kategorii oznakowań IALA
1. Oznakowanie boczne (lateral marks)
Wskazuje granice toru wodnego po lewej i prawej stronie. Kolory, kształty topmarków i charakterystyki świetlne różnią się w zależności od strony.
- Lewa burta (port): czerwony walec, topmark walec, światło czerwone
- Prawa burta (starboard): zielony stożek, topmark stożek, światło zielone
2. Oznakowanie kardynalne (cardinal marks)
Wskazuje, po której stronie niebezpieczeństwa bezpiecznie przepłynąć, w odniesieniu do kierunków kompasu. Cztery typy: North, East, South, West. Wszystkie mają kolor czarno-żółty, ale różnią się rozmieszczeniem pasów i kształtem topmarków (kotwice).
3. Znak odosobnionego niebezpieczeństwa (isolated danger marks)
Ustawiany bezpośrednio nad niebezpieczeństwem — skałą, wrakiem, ławicą piaskową. Czarno-czerwone pasy poziome, dwie kule czarne jako topmark. Światło białe Fl(2).
4. Znak bezpiecznej wody (safe water marks)
Czerwono-białe pionowe pasy, kula czerwona jako topmark. Oznacza środek bezpiecznego toru lub podejście do portu. Światło białe izochroniczne (Iso), morseowe A (Mor.A) lub przerywane (Occ).
5. Znaki specjalne (special marks)
Żółte o różnych kształtach. Nie wskazują toru wodnego — oznaczają obszary ćwiczeń, rurociągi podmorskie, kąpieliska, boje pomiarowe. Światło żółte.
Publiczne dokumenty referencyjne
- IALA Maritime Buoyage System (IALA Publication P-1098) — dostępna na stronie iala-aism.org
- Biuro Hydrograficzne Marynarki Wojennej RP — Spis Świateł i Znaków Nawigacyjnych — bhmw.mw.mil.pl
- Locja Bałtyku, Część IV — Wybrzeże Polskie (BHMW)
Szczegóły o charakterystykach świetlnych: Charakterystyki świetlne bojek morskich.
Polskie wody: Znakowanie nawigacyjne polskich wód.